Schenking van roerende en onroerende goederen: een praktische gids

Steeds meer Belgen dragen tijdens hun leven al een deel van hun vermogen over aan hun kinderen of kleinkinderen, in plaats van te wachten tot een erfenis. Een schenking kan fiscaal voordeliger zijn dan erven, maar de juiste aanpak hangt sterk af van wát u schenkt: geld en beleggingen (roerend) volgen andere regels dan een woning of grond (onroerend).

Type goed	Voorbeelden	Kenmerk
Roerend	Geld, sieraden, kleding, meubels, auto’s, aandelen, obligaties	Makkelijk verplaatsbaar
Onroerend	Huizen, appartementen, gronden, kantoren	Vast aan de grond

Wilt u eerst weten of schenken in uw situatie wel voordeliger is dan wachten en later te laten erven? Bekijk dan onze schenken-of-erven calculator voor een berekening op maat. Weet u al dat u wilt schenken, dan leest u hieronder hoe dat concreet in zijn werk gaat.

Onroerend goed schenken: altijd via de notaris

Een schenking van onroerend goed — een woning, appartement of grond — kan in België niet zonder notariële akte. Dat is geen keuzeoptie, maar een wettelijke verplichting. De notaris stelt de akte op, regelt de registratie en berekent de verschuldigde schenkbelasting.

Kostprijs. De schenkbelasting op onroerend goed in rechte lijn (ouders-kinderen, grootouders-kleinkinderen) en tussen partners is progressief opgebouwd in schijven: 3% tot €150.000, 9% van €150.000 tot €250.000, 18% van €250.000 tot €450.000, en 27% op het deel daarboven. Voor schenkingen aan anderen (bijvoorbeeld broers, zussen of niet-verwanten) gelden hogere tarieven: 10%, 20%, 30% en 40% in diezelfde schijven. Daarbovenop komen notariskosten, doorgaans zo’n €1.000 à €1.500.

Schenken in schijven. Omdat het tarief per schijf oploopt, kan het voordelig zijn om een woning in meerdere schenkingen te verdelen in plaats van in één keer. Wacht u minstens drie jaar tussen twee schenkingen aan dezelfde persoon, dan telt de eerdere schenking niet mee om de tariefschijf van de volgende te bepalen — u profiteert dan telkens opnieuw van het laagste tarief. Doet u dit binnen de drie jaar, dan worden beide schenkingen samengeteld voor het bepalen van de schijf.

Doorlooptijd. Reken op een paar weken voor het opstellen en verlijden van de akte.

Roerende goederen schenken: drie mogelijke wegen

Voor geld, beleggingen en andere roerende goederen heeft u wél keuze tussen verschillende routes, elk met een ander evenwicht tussen kost, snelheid en zekerheid.

1. Notariële schenking

De formeelste optie, met de meeste rechtszekerheid. De notaris kan ook voorwaarden aan de schenking koppelen — bijvoorbeeld een beding van terugkeer, of een voorwaarde gekoppeld aan studiekosten. Geschikt voor grotere bedragen of wanneer u specifieke voorwaarden wilt vastleggen.

2. Online registreren via MyMinFin

De digitale weg wint terrein vanwege het gebruiksgemak en de lagere kost: u betaalt enkel het schenkingsrecht (3% in rechte lijn in Vlaanderen), zonder notariskosten. Let wel op een correcte documentatie — een onduidelijk opgestelde bewijsovereenkomst (pacte adjoint) kan achteraf tot discussie leiden. Deze route is geschikt voor eenvoudige schenkingen van geld of beleggingen.

3. De handgift of bankgift

De eenvoudigste en snelste optie: u schenkt geld (via overschrijving) of een roerend goed (fysiek overhandigd) zonder tussenkomst van een notaris en zonder registratie. Zolang u niet registreert, betaalt u geen schenkbelasting.

Daar staat wel een risico tegenover: overlijdt de schenker binnen de zogenaamde risicotermijn na de schenking, dan wordt de schenking alsnog bij de nalatenschap geteld en moet de begiftigde erfbelasting betalen — doorgaans een stuk hoger dan de schenkbelasting zou zijn geweest. Sinds de hervormingen van 2025-2026 bedraagt die risicotermijn in alle drie de gewesten (Vlaanderen, Wallonië en Brussel) inmiddels vijf jaar. Wilt u dat risico vermijden, dan kan u de handgift alsnog vrijwillig laten registreren en betaalt u alsnog het schenkingsrecht.

Vergelijking van de drie routes voor roerende goederen

Aspect	Notariële schenking	MyMinFin-registratie	Handgift/bankgift
Kosten	Schenkingsrecht + notariskosten (±€1.000-1.500)	Enkel schenkingsrecht	Geen kosten, tenzij later geregistreerd
Doorlooptijd	2-3 weken	1-3 werkdagen	Direct uitvoerbaar
Fiscale zekerheid	Direct definitief, geen risico op erfbelasting	Direct definitief, geen risico op erfbelasting	Risico op erfbelasting bij overlijden binnen 5 jaar, tenzij geregistreerd
Juridische zekerheid	Maximaal, notariële akte als bewijs	Registratiebewijs, zelf verantwoordelijk voor correcte documentatie	Minimaal zonder correcte documentatie
Geschikt voor	Grote bedragen, complexe voorwaarden	Middelgrote bedragen, eenvoudige voorwaarden	Kleine tot middelgrote bedragen, jonge/gezonde schenkers

Voor- en nadelen van schenken

Roerende goederen

Voordelen: u kunt tijdens uw leven al een deel van uw vermogen overdragen, zodat de begiftigde er eerder van kan genieten; blijft u minstens vijf jaar in leven na een niet-geregistreerde schenking, dan is er geen schenk- of erfbelasting verschuldigd; en voor een handgift of bankgift is geen notaris nodig, wat kosten bespaart.

Nadelen: een schenking is in principe onherroepelijk — u verliest de controle over het geschonken goed; en overlijdt u binnen de risicotermijn na een niet-geregistreerde schenking, dan is er alsnog erfbelasting verschuldigd.

Onroerende goederen

Voordelen: ook hier kan de eigendom vroegtijdig worden overgedragen, en gespreid schenken kan voordeliger uitkomen dan één keer laten erven.

Nadelen: een notaris en registratie zijn verplicht, wat kosten met zich meebrengt; en de tarieven voor schenkbelasting op vastgoed kunnen, naarmate de waarde toeneemt, flink oplopen.

Enkele aandachtspunten

• Cryptovaluta schenken vraagt gespecialiseerd advies vanwege de complexe waardering.
• Voorwaardelijke schenkingen — bijvoorbeeld gekoppeld aan studiekosten of een eerste woning — zijn mogelijk, maar vragen een notariële akte om afdwingbaar te zijn.
• Regionale verschillen. De tarieven en risicotermijnen die hierboven staan, gelden voor Vlaanderen. Wallonië en Brussel hanteren eigen tarieven — check dit steeds voor u een schenking plant, of gebruik de schenken-of-erven calculator om per gewest te vergelijken.
• Documenteer altijd zorgvuldig, ook bij een eenvoudige handgift — dat voorkomt discussie achteraf, zowel met de fiscus als binnen de familie.

Twijfelt u of schenken in uw situatie wel de beste keuze is ten opzichte van later laten erven? Bekijk dan onze vergelijking tussen schenken en erven voor een berekening op maat van uw gewest en familiesituatie.

Artikel Bronnen

1. Vlaamse Erfgoedbibliotheken – https://vlaamse-erfgoedbibliotheken.be/
2. Cazimir – https://www.cazimir.be/
3. Tiberghien – https://www.tiberghien.com/
4. Forum for the Future – https://blog.forumforthefuture.be/
5. Vlaanderen.be – https://www.vlaanderen.be/
6. Wikifin – https://www.wikifin.be/
7. SBB – https://www.sbb.be/
8. FOD Financiën – http://fin.belgium.be/